Zoek
Sluit dit zoekvak.

Wat zijn de Regel van Derden en Gulden Snede in fotografie?

Geüpdate op 26/09/2023 door Yoreh

De Gulden Snede wordt al eeuwen lang gebruikt door vele artiesten en gaat samen met de Regel van Derden. Wat is de Gulden Snede en hoe gebruik ik die? 

Het gebruik van de Regel van Derden of Gulden Snede maakt elke foto direct een stuk fijner om naar te kijken. De Regel van Derden is bekender dan de Gulden Snede en zie je vaak terugkomen in foto- en telefooncamera’s.

Wat is de Regel van Derden?

De Regel van Derden (Rule of Thirds in Engels) verdeelt het scherm in drie horizontale en verticale vlakken door middel van lijnen. Met behulp van die lijnen kun je de compositie bepalen. De Regel van Derden is een versimpelde versie van de Gulden Snede (Golden Ratio in Engels) en wordt al eeuwen lang gebruikt door bijvoorbeeld architecten en in de schilderkunst.

Regel-van-derden-voorbeeld-cameradeals3

Foto: Yoreh Schipper / CameraDeals.nl

Hoe gebruik je de Regel van Derden?

Het gebruik van de Regel van Derden is simpel en er zijn een aantal manieren. Het raster van de Regel van Derden bestaat uit twee horizontale en twee verticale lijnen. De horizontale en verticale lijnen zijn allemaal op 1/3e van het beeld geplaatst. Dit zorgt voor negen evengrote vlakken.

Vlakken van 1/3e

Het idee van drie vlakken, is dat een bepaald onderwerp 1/3e of 2/3e van het beeld in beslag neemt. Zo kun je bij een foto van een stuk land en een meer de 1e 1/3e van het verticale vlak vullen met land, terwijl de overige horizontale 2/3e gevuld zijn met water.

Hoe-zet-je-regel-van-derden-aan-in-adobe-lightroom-cameradeals

Op de foto zie je dat een horizontale 1/3e is gebruikt voor het meer en de rest van de foto voor de licht. Een foto die in balans voelt. Hoe je dit raster aanzet: Zorg in Adobe Lightroom dat je in de Develop/Ontwikkel modus zit. Klik vervolgens op de Crop/Uitsnijden functie. Daarna ga je naar het menu Tools/Gereedschap > Crop Guide Overlay > Golden Spiral of Thirds
Foto: Yoreh Schipper / CameraDeals.nl

Een ander voorbeeld is een foto van een strand, zee en lucht. Voor een gebalanceerde foto kun je ervoor kiezen de horizontale vlakken te kiezen. Bijvoorbeeld 1/3e strand, 1/3e zee en 1/3e lucht. Deze precieze afmeting is echter alleen mogelijk als je op precies de goede plek staat of wanneer je een zoomlens gebruikt. Je kunt er dan voor kiezen om de horizon bij de zee precies op de 1/3e of 2/3e lijn te laten vallen.

Regel-van-derden-voorbeeld-cameradeals3

Foto: Yoreh Schipper / CameraDeals.nl

Kruispunt

De horizontale en verticale lijnen kruisen elkaar zes keer. Vier van deze punten kun je gebruiken om de ‘sweet spot’ te vinden. Het gaat om de uiterste hoeken. Plaats deze op het onderwerp, bijvoorbeeld een berg of het gezicht van een persoon en je hebt automatisch een gebalanceerde foto.

Regel-van-derden-kruispunt-voorbeeld-kolibrie-yoreh-schipper-cameradeals

Foto: Yoreh Schipper / CameraDeals.nl

Wat is de Gulden Snede?

De Gulden Snede is ontworpen zodat je een harmonieuze verhouding in je beeld kunt krijgen. De Gulden Snede komt uit de Griekse wiskunde en is verwant aan pi en vierkantswortel. De vorm ‘Fibonacci’ is de gouden spiraal die door het beeld loopt en heeft de Gulden Snede met secties verdeeld in een ratio van 1.618. Pas je dit op de juiste manier toe in fotografie, dan zou je theoretisch gezien een foto krijgen die perfect in balans in.

Gulden-snede-in-fotografie-en-natuur-cameradeals

Een goed voorbeeld van de Gulden Snede in de natuur. Foto: Tomekbudujedomek

Gulden Snede en Regel van Derden gebruiken in nabewerking

Fotocamera’s en telefoons geven de optie om de Regel van Derden lijnen aan te zetten in je scherm, maar dat is niet altijd het geval met de Gulden Snede. Is je foto niet in balans en wil je de Regel van Derden of Gulden Snede toepassen in de nabewerking, dan gaat dat zeer makkelijk door te croppen (opnieuw uitsnijden).

In Adobe Photoshop CC kun je overlays gebruiken die de Gulden Snede en Regel van Derden in je beeld tonen. Op basis van de vorm die over je beeld wordt gelegd, kun je de foto opnieuw uitsnijden. Zorg in Adobe Lightroom dat je in de Develop/Ontwikkel modus zit. Klik vervolgens op de Crop/Uitsnijden functie. Daarna ga je naar het menu Tools/Gereedschap > Crop Guide Overlay > Golden Spiral of Rules of Thirds. Het mooie is dat deze regels voor zowel horizontale als verticale foto’s werken. De oriëntatie kun je aanpassen door Shit + O (Windows) of CMD + O (mac) te gebruiken.

Hoe-zet-je-gulden-snede-aan-in-adobe-lightroom-cameradeals (1)

Zorg in Adobe Lightroom dat je in de Develop/Ontwikkel modus zit. Klik vervolgens op de Crop/Uitsnijden functie. Daarna ga je naar het menu Tools/Gereedschap > Crop Guide Overlay > Golden Spiral. Foto: Yoreh Schipper / CameraDeals.nl

Ga je de foto opnieuw uitsnijden, dan betekent dat ook dat je gaat inzoomen op je foto. Daarom is het een goed idee om een camera te gebruiken die genoeg megapixels heeft. Deze kun je vinden in onze lijst van beste camera’s van dit moment.

Hoe-zet-je-gulden-snede-aan-in-adobe-lightroom-cameradeals

Nu kun je in crop modus de uitsnede aanpassen. Je ziet op dit voorbeeld dat het oog van het meisje precies in de kleinste cirkel van de Gulden Snede past. Resultaat is een gebalanceerde foto, waarbij de ogen worden geleid. Foto: Yoreh Schipper / CameraDeals.nl

Bekijk ook: beginnen met een fotobewerkingsprogramma

Waarom gebruiken we de Gulden Snede en Regel van Derden?

De regen waarom we de Gulden Snede en Regel van Derden gebruiken is, omdat het menselijk ook het fijn vindt. Voor ons voelt een foto in verhouding wanneer we het onderwerp, bijvoorbeeld een persoon, precies op 1/3e van de foto zien staan, terwijl er open ruimte is in de overige 2/3e. Fotograferen gaat om balans en deze regels helpen ons die balans te vinden. Door deze manieren in te zetten worden onze ogen automatisch naar het onderwerp geleid. We weten waar we naar moeten kijken, wat de hoofdrol en bijrol heeft. Het is als marketing, maar dan met een foto. Uiteraard werken deze regels ook voor het maken van film.

Moet ik altijd deze regels gebruiken?

Nee, dat hoeft niet. De Regel van Derden en Gulden Snede zijn hulpmiddelen om een foto te maken die voor het oog in balans zijn. Maar, heb je een andere (creatief) idee, dan kun je iets totaal anders doen. In fotografie draait het om balans en die kun je op meerdere manieren vinden. De manieren besproken in dit artikel helpen om op een simpele manier een gebalanceerde foto te maken.

Moet het onderwerp precies op de lijnen zitten?

Hoe dichter het oog van bijvoorbeeld een persoon op de kruising van een derde of in het gaatje van de Gulden Snede zit, hoe beter. Maar dat betekent dat niet dat deze exact op dat punt hoeft te zitten. Je wilt namelijk niet zo extreem veel uitsnijden dat andere elementen niet goed te zien zijn of ook een ongemakkelijke uitsnede krijgen (bijvoorbeeld halve gezichten in de hoek van de foto). Zo ongeveer op die plek werkt ook, zolang de foto maar in balans is.

Wat-is-de-gulden-snede-en-regel-van-derden-in-fotografie-en-hoe-gebruik-je-deze-cameradeals

Gulden Snede vs Regel van Derden: Welke gebruik ik?

De Gulden Snede en Regel van Derden lijken veel op elkaar en hebben beide als doel om een beeld te maken dat in balans is. Het verschil is dat de Regel van Derden 9 even grote vlakken gebruikt, terwijl de vlakken van de Gulden Snede niet allemaal even groot zijn. De uitsnede van je foto is per gereedschap net wat anders. Dit zie je op de foto van de boomstam hierboven. Hierbij is de uitsnede gebaseerd op de Gulden Snede, maar past niet helemaal op de Regel van Derden.

Bij de Gulden Snede is de kruising van de lijnen iets meer in het centrum van het beeld geplaatst dan bij de Regel van Derden. Hierdoor wordt het oog van kijker meer naar het centrum van het beeld geleid.

Maak je foto’s met één focuspunt, dan is het dus een goed idee om de Gulden Snede te gebruiken. De Fibonacci spiraal zie je vaak in de natuur terugkomen en dat maakt het ook logisch deze techniek te gebruiken in natuurfoto’s.

Voor portretten of commerciële beelden kun je de Regel van Derden gebruiken. Het geeft ademruimte of ruimte voor plaatsing van tekst of zelfs verbeelding. Weet je niet zeker welke van de twee je moet gebruiken, blijf in dat geval proberen. Het is altijd beter om gewoon een van de twee te gebruiken, dan helemaal geen.

Yoreh
Yoreh

Yoreh Schipper is een fotograaf, (foto) camera-expert en filmmaker die werkt in de commerciële film en ook hier en daar documentaires en maakt. Sinds 2009 werkt Yoreh in het film- en fotografie vak, waar hij bijna elk soort camera heeft gebruikt; van telefooncamera's en instant camera's, tot systeemcamera's en cinema camera's zoals ARRI's. Hij is afgestudeerd aan de Hogeschool Rotterdam in Multimedia Design met focus op film en werkt tot op heden als filmmaker en fotograaf. Sinds 2009 heeft Yoreh veel soorten projecten opgepakt, denk hierbij aan korte films, (internet) commercials, documentaires, camera voor Tv-producties, regie, geluid, licht, bruiloftfilms en reisfotografie en film. Camera Deals is in 2020 door Kamera-Express.nl opgenomen in hun Top 20 beste fotografie blogs van Nederland en de site werkt hard elke dag nog beter te worden. Lees meer over Yoreh en zijn expertise op de over Camera Deals pagina.

Wat vind jij er van?

      Laat een reactie achter

      Camera Deals
      Logo
      Vergelijk items
      • Totaal (0)
      Vergelijken
      0